Logo der Stadt Bautzen
Die historische Innenstadt aus der Luft gesehen

Serbske stawizny – čwak měšćanskich stawiznow

1002 „Budusin“, hłowny hród Milčanow, naspomni so prěni raz pisomnje w chronice Thietmara von Merseburga.
wokoło 1500 Wot 5 000 wobydlerjow města Budyšina je něhdźe jedna třećina serbska.
wokoło 1530 Budyska přisaha („Der Burger Eydt Wendisch“) płaći jako najstarši serbski rěčny pomnik.
1842 Handrij Zejler załoži w Budyšinje tydźenik „Tydźenska Nowina“. Tón wuchadźa wot 1854 regularnje pod titulom „Serbske Nowiny“ hač do lěta 1937 (wot 1920 jako dźenik). Dźenik docpě 1923 z 6 000 abonentami swój najwyši nakład.
1845 Z prěnim serbskim spěwanskim swjedźenjom w Budyšinje započina so tradicija spěwarskich schadźowanjow a koncertow, za kotrež so wosebje wučer a kantor Korla Awgust Kocor angažuje.
1845/47 W Budyšinje załoži so serbske wědomostno-kulturne towarstwo „Maćica Serbska“. Wone sta so bórze z nadregionalnym a nadkonfesionelnym duchownym srjedźišćom Serbow a z pěstowanišćom wšěch wobłukow serbowědy. Jeho časopis wuchadźa do lěta 1937.
1851 Jan Arnošt Smoler załoži w Budyšinje prěnju serbsku nakładnisku kniharnju, 1875 prěnju serbsku ćišćernju.
1862 Čłonojo Budyskeho towarstwa „Bjesada“ zahraja w hosćencu „K złotej krónje“ prěnje serbskorěčne dźiwadło scyła: čěsku wjeselohru Václava Klimenta Klicpery „Rohowin Štyrirohač“.
1904 Maćičny abo Serbski dom w Budyšinje, Lawske hrjebje/róžk Wonkowna Lawska hasa, so po sydomlětnym twarje poswjeći. Z ćišćernju a nakładnistwom, biblioteku a archiwom, ze Serbskim narodnym muzejom, kofejownju z ludowej čitarnju bě Serbski dom srjedźišćo serbskeho kulturneho žiwjenja. W poslednich wójnskich dnjach lěta 1945 so hoberske twarjenje wotpali.
1920 Za dohladowanje Serbow załoži so při hamtskim hejtmanstwje Budyšin t. mj. „Wendenabteilung“, kotraž hač do lěta 1945 wobsteji. Jeje zaměr je mj. dr. „Aufdeckung jeder wendischen Nationalbewegung als reichsfeindlich“ a „Förderung des Aufgehens der Wenden im Deutschtum“.
1921 Załoženje Budyskeje župy Domowiny „Jan Arnošt Smoler“.
1937 Nacionalsocialisća zakazaja wšě swědčenja serbskeje rěče a kultury w zjawnosći a zawrěja serbske zarjadnišća. Tež 1912 załožena Domowina so zakaza. Angažowani serbscy wučerjo a duchowni wobeju konfesijow so z Łužicy wupokazaja.
1948 Sakski krajny sejm wuda prěni „Serbski zakoń“.
1950 Ze „Zjězdom Serbow“ nawjazuja w Budyšinje zaso na tradiciju centralnych zarjadowanjow z wulkimi kulturnymi programami.
1956 Na „2. zjězdźe Serbow“ přepoda so znowanatwarjeny Serbski dom. 1947 z darami a dobrowólnymi brigadami zwoprawdźeny natwar so wot 1949 z přiběracej statnej podpěru dokónči.
1991 Po znowazjednoćenju Němskeje přestaja so w NDR wutworjene serbske institucije na nowe organizaciske formy. Zo by so jim hospodarska baza zawěsćiła, załoži so Załožba za serbski lud. Wona rozsudźi wo wužiwanju financnych srědkow Zwjazka a Krajow k spěchowanju serbskeje rěče a kultury. W Budyšinje skutkuja na tutym zakładźe dale Serbski ludowy ansambl, Němsko-Serbske ludowe dźiwadło, Ludowe nakładnistwo Domowina a Serbski institut.
1998 Měšćanska rada wobzamknje „Wustawki města Budyšina k spěchowanju serbskeje rěče a kultury“ a załoži dźěłowy kruh za serbske naležnosće.
1999 Sakski krajny sejm wobzamknje Zakoń wo prawach Serbow w Swobodnym staće Sakska.
Startowa strona | Sitemap Impresum Datowy škit | Tekstowa wersija Započatk strony

Straßenleben